Bytów to największe miasto na Pojezierzu Bytowskim, a zamek krzyżacki w Bytowie jest najważniejszą atrakcją miasta. Cała okolica ma niezwykle urozmaiconą rzeźbę z głębokimi rynnami polodowcowymi rozdzielonymi wzniesieniami morenowymi. Na południe od Bytowa w okolicach wsi Rekowo wznosi się najwyższa morena całego pojezierza z kulminacją Siemierzyckiej Góry (256 m n.p.m.).
Ziemia bytowska
Na przestrzeni wieków ziemia bytowska była terenem rozgrywek politycznych pomiędzy Krzyżakami, a Polską. Gród o nazwie Butów w 1329 r. został kupiony przez Krzyżaków, którzy już 17 lat później lokowali tutaj miasto. W latach 1392-1405 zbudowano zamek krzyżacki. Dla porównania zamek krzyżacki w Gniewie wybudowano w latach 1283-1350. Po pokoju w 1466 r. zamek wraz z okolicznymi ziemiami został przekazany przez polskiego króla w lenno książętom pomorskim. W 1637 r. po śmierci ostatniego z nich ziemia bytowska stała się częścią Polski. Zamek pełnił wówczas funkcję siedziby starosty. W 1657 r. na mocy wcześniejszych porozumień Bytów został przyłączony do Brandenburgii.
Zamek
Zamek krzyżacki w Bytowie można nazwać zarówno zamkiem krzyżackim, jak i zamkiem książąt pomorskich. Krzyżacy byli jego budowniczymi, więc jego forma odzwierciedla ich koncepcję budowli obronnej. Książęta pomorscy rezydowali jednak na zamku ponad 170 lat (Krzyżacy — 6o lat) i przystosowali go do swoich celów.
Zamek zbudowano na planie prostokąta o wymiarach 49 x 70 m. W jego narożnikach wznoszą się baszty: trzy okrągłe i jedna czworoboczna. Do północno-wschodniego naroża, w którym stoi czworoboczna baszta, przylega surowy trzykondygnacyjny krzyżacki Dom Zakonny z zachowanym dawnym układem pomieszczeń; są tu refektarz, kaplica, dormitorium oraz magazyny. Wejście do zamku prowadzi przez budynek bramny wkomponowany w kurtynę murów obronnych; od północy przylega do niego XVI-wieczny Dom Wdów, a od południa XVII-wieczny budynek sądu. Południowy bok zamku zajmuje Dom Książęcy wybudowany w latach 1560-1570. Na zachodniej części murów znajduje się drewniana galeria, na którą można wejść z dziedzińca; prowadzi ona między innymi do średniowiecznych toalet.
W zamku mieszczą się Muzeum Zachodniokaszubskie, hotel oraz siedziby Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i Bractwa Rycerzy Zamku Bytowskiego. W lipcu odbywa się tu Wielki Turniej Gryfa Pomorskiego.
Atrakcje na zamku
W zamku, oprócz hotelu z restauracją i salami konferencyjnymi mieści się Muzeum Zachodniokaszubskie. Można w nim obejrzeć wystawę stałą o kulturze materialnej Kaszubów bytowskich, wystawę myśliwską. Jest tam również część archeologiczna i dotycząca rzemiosła. W części historycznej możemy zwiedzić między innymi refektarz, komnatę prokuratora, kaplicę i dormitorium.
W roku szkolnym prowadzi się tu lekcje muzealne dla dzieci i młodzieży. Na zamku organizowane są liczne wydarzenia, jak Dni Miasta Bytowa, wymarsz wojsk na Grunwald, walki rycerskie, koncerty znanych zespołów, a także comiesięczne koncerty z cyklu „Muzyka na Zamku”.
Dane kontaktowe
Hotel Zamek, Zamek Bytów
77-100 Bytów, ul. Zamkowa 2, tel. 59 822 26 23, 59 822 86 12
www.muzeumbytow.pl, www.hotelwzamku.pl
